Hypotheekrente is de rente die iemand betaalt over een hypotheek. Het rentetarief is afhankelijk van de aanbieder van de hypotheek, de geldende rente en de zekerheden die de persoon die een hypotheek wil afsluiten kan geven. De hypotheekrente heeft veel invloed op de huizenprijs, want deze is namelijk rechtstreeks verbonden aan de maandlasten die een koper kent. Als de hypotheekrente omlaag gaat dan gaan de prijzen van de huizen vaak omhoog. Gaat de hypotheekrente omhoog dan gaan de prijzen van de huizen vaak omlaag. Zo blijven de maandlasten per huis ongeveer in evenwicht.

Er zijn diverse factoren die mede bepalen wat de hypotheekrente is. De eerste hiervan is de Nationale Hypotheek Garantie. Als de huiseigenaar voldoet aan bepaalde eisen, dan kan hij of zij aanspraak maken op de Nationale Hypotheek Garantie. De totale kosten mogen dan maximaal drie en een halve ton bedragen waarbij de notariskosten, verbouwingskosten, afsluitprovisie en overige kosten bij zijn inbegrepen. De huiseigenaar dient dan wel aan bepaalde voorwaarden te voldoen wat betreft zijn of haar inkomen. De tweede factor die invloed heeft op de hypotheekrente is een percentage van de executiewaarde (de verwachte verkoopprijs bij gedwongen verkoop).

De derde factor die meeweegt is het inkomen van de huiseigenaar. Wanneer iemand een vast inkomen heeft, dan loopt de bank minder risico. Heeft iemand een variabel inkomen (bijvoorbeeld een zelfstandig ondernemer), dan loopt de bank meer risico. Hoe minder risico de bank loopt, hoe lager het percentage kan zijn. Wat ook nog mee kan spelen zijn de overige zekerheden die de huiseigenaar kan bieden. De geldverstrekker loopt dan minder risico en kan een scherper rentepercentage aanbieden. Sommige geldverstrekkers geven korting op de rente van de hypotheek. Als u dan naast een hypotheek ook nog een inboedel- en opstalverzekering afsluit bij de geldverstrekker, dan krijgt u een korting op de hypotheekrente.

Wat ook meespeelt is de algemene economische situatie in het land. De financiële instelling waar de huiseigenaar een hypotheek afsluit, leent dit geld weer van mensen die een spaarrekening hebben of van andere banken. Als de financiële instelling een bepaald percentage rente aanbiedt op een spaarrekening, dan moet de gevraagde rente bij een hypotheek wel hoger liggen wil de bank nog winst maken. Een andere factor die meespeelt is de economie. Wanneer een land in recessie verkeert, dan kan het zo zijn dat de huiseigenaar achterblijft in betalingen. Dit maakt het risico voor de financiële instelling weer groter, waardoor het rentepercentage weer omhoog gaat.